Đồ gỗ bán chậm khiến lao động (LĐ) không có việc làm.

Giá công cao, nhưng... việc ít

Những ngày này, chị Phùng Thị Toan (Hợp Thịnh, Hợp Hòa, Bắc Giang) dậy từ 4 giờ sáng, chuẩn bị sơ sài cho chiếc cặp lồng cơm trưa, rồi chị đạp xe hơn 20km tới Vân Hà. Đến càng sớm, chị càng có cơ hội nhận được việc trong ngày.

Công việc của chị Toan chủ yếu đánh giấy giáp sập gụ, bàn ghế, tượng cho các chủ cơ sở gỗ, từ 7h30 sáng tới 3h chiều. Chị Toan tâm sự: "Nếu như năm trước, giá thuê chỉ có 15-20 ngàn đồng/ngày, năm nay lên tới 35-40 ngàn đồng. Giá công cao nhưng chúng tôi không vui vì việc làm ít".

Cùng tâm trạng với chị Toan, chị Nguyễn Thu Nụ (Xuân Nộn, Đông Anh) buồn rầu vì ruộng rau mất trắng sau đợt úng ngập tháng 11, chỉ còn trông vào việc làm thêm. "Hơn chục chị em đi mỏi chân mà chủ chỉ thuê 3,4 người - chị Nụ tâm sự - hết tiền, tôi chỉ dám mua vài gói mì tôm "trần" hay gói bỏng ngô để qua bữa trưa". Anh Nguyễn Đức Thản (thị trấn Chờ, Yên Phong, Bắc Ninh) cho biết: "Thợ sửa đồ lâu năm như tôi còn được chủ giữ lại với tiền công 90 ngàn đồng/ngày. Nhiều anh em thợ khác thiếu việc chấp nhận đi phu hồ, làm thuê ở nội thành Hà Nội".

Giải pháp nào?

Bà Nguyễn Thị Thuần - chủ cơ sở Thuần Chiến - chia sẻ: "Càng làm nhiều, càng lỗ vì ế hàng, nhà tôi cho nghỉ việc hơn 20 thợ, chỉ còn giữ lại vài người có tay nghề vững nhất...". Ông Đỗ Văn Sỹ (cơ sở Hiệp Sỹ, Thiết Ứng, Vân Hà) cho biết: "Tôi đành thanh toán sớm cho 10 thợ nghỉ Tết. Còn ít việc giữ cho con cháu trong nhà, chủ yếu giữ nghề chứ không hy vọng có sự đột biến hàng hóa ngày cuối năm". Ông Đào Văn Đại - Phó Chủ tịch UBND xã Vân Hà - cho biết, nghề gỗ thu hút hơn 80% LĐ trong số 9,2 ngàn nhân khẩu. Cùng kỳ năm trước, Vân Hà cần thêm hơn 2.000 LĐ ngoài xã, năm nay nhu cầu chỉ còn khoảng 500 LĐ. "Thu nhập từ nghề giúp LĐ có từ 1,2 - 1,5 triệu đồng/tháng - ông Đại nói - nay chỉ còn khoảng 800 ngàn đồng".

Việc tìm kiếm giải pháp "dài hơi", theo ông Đại vượt khả năng của cấp xã. "Dân đầu tư hàng chục tới trăm triệu đồng cho nghề, đó không phải khoản nhỏ. Việc chuyển đổi nghề là điều khó thực hiện trên mảnh đất nghề gỗ truyền thống này" - ông Đại cho biết thêm. UBND xã chỉ có thể tạo điều kiện giúp các hộ làm thủ tục vay vốn ngân hàng nhanh chóng.
Làng nghề gỗ Vân Hà không chỉ tận dụng LĐ nông nhàn, dư thừa mà đa số là LĐ chính.

Bởi vậy, sx khó khăn ảnh hưởng trực tiếp tới "nồi cơm" của người LĐ. Câu chuyện của Vân Hà cũng là bức tranh chung của nhiều làng nghề VN hiện nay. Để giúp người dân Vân Hà nói riêng và các làng nghề VN vượt qua khó khăn này, rất cần những giải pháp có tính tổng thể trong thời gian tới.

Dự báo của xã Vân Hà, tỉ lệ xuất khẩu sang TQ (nguồn tiêu thụ chủ lực của xã) giảm từ 60% (2007) xuống 10% (2008), mua bán trong nước chậm là các nguyên nhân giảm LĐ.